SL(6)689 – Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2025

Cefndir a diben

Mae'r Rheoliadau hyn yn darparu ar gyfer rhyddhad trosiannol i gynorthwyo talwyr ardrethi yr effeithir arnynt gan ailbrisiad ardrethu annomestig 2026.

Mae'r Rheoliadau yn rhagnodi rheolau sydd i'w defnyddio i gyfrifo'r swm a godir ar gyfer hereditamentau cymwys sydd â chynnydd yn eu rhwymedigaeth ardrethi annomestig o fwy na £300, o ganlyniad i'r ailbrisiad. Mae'r Rheoliadau yn gweithredu drwy leihau rhwymedigaeth trethdalwyr cymwys, gan ganiatáu i'w cynnydd gael ei gyflwyno'n raddol dros gyfnod o ddwy flynedd yn dilyn yr ailbrisiad.

Y weithdrefn

Cadarnhaol drafft.

Mae Gweinidogion Cymru wedi gosod drafft o’r Rheoliadau gerbron y Senedd. Ni chaiff Gweinidogion Cymru wneud y Rheoliadau oni bai bod y Senedd yn cymeradwyo’r Rheoliadau drafft.

Materion technegol: craffu

Ni nodir unrhyw bwyntiau i gyflwyno adroddiad arnynt o dan Reol Sefydlog 21.2 mewn perthynas â’r offeryn hwn.

Rhinweddau: craffu    

Nodwyd y ddau bwynt a ganlyn i gyflwyno adroddiad arnynt o dan Reol Sefydlog 21.3 mewn perthynas â’r offeryn hwn:

1. Rheol Sefydlog 21.3(ii) – ei fod o bwysigrwydd gwleidyddol neu gyfreithiol neu ei fod yn codi materion polisi cyhoeddus sy’n debyg o fod o ddiddordeb i’r Senedd

Mae'r Pwyllgor yn nodi'r cynnydd o ran rhwymedigaeth ardrethi annomestig a gyflwynir yn raddol o 1 Ebrill 2023 ymlaen, a chost hyn i Lywodraeth Cymru fel y'i nodir yn yr Asesiad Effaith Rheoleiddiol:

Byddai'r opsiwn hwn yn cefnogi amcangyfrif o 25,000 o eiddo, ar gost o £77m i Lywodraeth Cymru yn 2026-27 a £39m yn 2027-28.  Byddai rhyddhad yn cael ei gymhwyso'n awtomatig i filiau trethdalwyr cymwys.

2. Rheol Sefydlog 21.3(ii) – ei fod o bwysigrwydd gwleidyddol neu gyfreithiol neu ei fod yn codi materion polisi cyhoeddus sy’n debyg o fod o ddiddordeb i’r Senedd

Mae'r Pwyllgor yn nodi nad yw'r Rheoliadau wedi bod yn destun unrhyw ymgynghoriad. Yn ôl y Memorandwm Esboniadol:

Ni chafodd sefyllfa ariannol Llywodraeth Cymru ar gyfer 2026-27 ei chadarnhau cyn Datganiad yr Hydref Llywodraeth y DU ar 26 Tachwedd 2025.  I gael effaith o 1 Ebrill 2026 ymlaen, rhaid i'r Rheoliadau fod mewn grym cyn 1 Ionawr 2026.  O ganlyniad i'r cyfyngiadau amseru hyn, nid yw'r Rheoliadau wedi bod yn destun ymgynghoriad.  Mae'r Rheoliadau o fudd i drethdalwyr ac maent yn seiliedig ar y rhai a ddatblygwyd i ddarparu rhyddhad trosiannol yn dilyn ailbrisiad 2023.  Felly, mae Llywodraeth Cymru yn hyderus y byddant yn cyflawni'r bwriad polisi.

Ymateb Llywodraeth Cymru

Nid oes angen ymateb gan Lywodraeth Cymru.

Cynghorwyr Cyfreithiol

Y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a’r Cyfansoddiad

9 Rhagfyr 2025